Genel

Virani Kimdir?

1 Ekim 2020

Virani’nin doğum tarihi ve ölüm tarihi hakkında net bir bilgi yoktur. 16. Yüzyıl ile 17. Yüzyıl arasında yaşadığı kaynaklara göre tahmin edilmektedir. Eğriboz Adası’nda doğmuş olduğu söylenmektedir. Necef’te bir süre yaşadığı söylenen Virani Hz. Ali Türbesi’nde türbedarlık yapmıştır.  Anadolu ve Balkanları gezdiği söylenmektedir. Bulgaristan’da Demir Baba Tekkesi’nden icazet aldığı rivayet edilmektedir. Diğer Bektaşî tekkelerini de ziyaret ettiği söylentiler arasındadır. Otman Baba’ya yolculuğu sırasında Filibe Karlıova’da Hâfızzâde Türbesi yakınlarında vefat ettiği rivayet edilmektedir. Virani’nin ölmeyip sır olduğuna da inanılmaktadır. Bu nedenle Necef Bektaşî Dergâhı ziyaret edilmektedir. Aslında Nusayrî olan Virani sonradan Bektaşî ve Alîilâhîliğe ve Hurûgîliğe yönelmiştir. Hakkında bilinen birçok bilgi rivayetlerlerle aktarılmaktadır. Virani Alevî olan Bektaşî şairlerinin 7.sidir.

Virani Biyografisi

300’e yakın aruz ölçüsünde şiiri vardır. Şiirlerinde dinî ve tasavvufî bilgisi anlaşılmaktadır. Şiirlerinde Ehl-i Beyt sevgisi, Hz.Ali saygısı ve 12 imam sevgisi işlenmektedir. Tarikatın ileri gelenlerini övmektedir şiirlerinde. Koşma şiir biçeminin kullanıldığı şiirleri vardır. Virani aruzla yazdığı şiirlerde dörtlükler kullanmıştır.

Şiirlerinin geri kalanı aruz vezninden çok kaside benzeridir. Şiirlerini dini yaymak amacı ile kullanmaktadır. Eserlerinde Fatiha suresinin tefsirini yaptığı eserler olduğu gibi tasavvuf konularını işlediği eserler de vardır. Ehl-i Beyt’i anlattığı ve dört kapı kırk makamı işlediği şiirleri vardır. Âdâb ve erkân konularını da şiirlerinde işlemektedir. Şeriat’ın şartı olan ibadetlere eserinde değinmiştir. Şiirleri ile Bektaşî liğin âdab ve erkânını anlatmıştır.

Virani Hayatı

Dini yayma aracı olarak kullandığı şiirlerinde din hakkında bilgi verilirken insanlara karşı ikna edici ve dine ısındırıcı bir tavır takınılması gerektiğini söylemektedir. Eserlerinde örnek şahsiyetleri hatırlatarak soru-cevap tarzından yararlanmıştır. İnanç hakkında, ibadet ve ahlâk konularında değerli eserler ve fikirlere sahiptir. Eserleri yazma nüshalar halinde günümüze gelmiştir. Din hakkındaki çeşitli konularda döneminin dilini kullanarak yazdığı eserleri vardır. Virani bu eserleri ile dinin yayılmasına hizmet vermeyi amaçlamıştır. Bilgi veren eserleri vardır. Oldukça başarılı olan şair bilgi birikimini şiirlerinde göstermektedir. Görmüş olduğu tahsiller ve araştırmaları ile edindiği bilgileri insanlar ile paylaşmak için şiiri aracı olarak kullanmaktadır. Virani hakkında net bilgiler olmadığı için bilinenler söylentilerden ibarettir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir