Genel

Turgut Uyar Kimdir? Turgut Uyar’ın Biyografisi

27 Eylül 2020

Şair ve yazar olan Turgut uyar, 4 Ağustos 1927 yılında Ankara’da dünyaya geldi.  Dönemin Harita binbaşısı olan babasının dördüncü çocuğuydu. Eğitimine İstanbul’da Hırka-i Şerif İlkokulunda başladı. Ancak babasının tayini sonucu gittiği Eskişehir’de okumaya devam etti. İlkokul dörde kadar Eskişehir’de okudu. Sonraki sene babasının emekli olması ile İstanbul’a dönmek zorunda kaldı ve ilkokulunu burada tamamladı. Bu dönemden sonra da babasının işi gereği çeşitli şehirlerde eğitim hayatını devam ettiren şair, son olarak sırayla; yatılı Konya Askerî Ortaokulu, Bursa Askerî Lisesi ve Askerî Memurlar adındaki okullarda okuyarak mezun oldu.

Turgut Uyar, iş hayatına atıldıktan sonra, 1948 senesinde personel subayı rütbesi ile ilk görev yeri olan Posof’a tayin edildi. Sonraki senelerde ise Terme Askerlik Şubesine, buradan sonra da Ankara’ya atandı. Ankara’da, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Dairesi Başkanlığı üsteğmeni rütbesinde görev yaptı. Son olarak yüzbaşı rütbesinde olan şair, ordudan kendi kararı ile ayrıldı ve Ankara’da SEKA İrtibat Bürosu ve Sanayi Bakanlığı gibi yerlerde memur olarak görev aldı.

1969 senesinde emekliye ayrıldı ve İstanbul’a taşındı. Genç yaştayken evlendiği Yezdan Şener’den ayrıldı. Eski eşinden üç tane çocuğu vardı. Daha sonra ise Rana Tomris ile dünya evine girdi ve bu evlilikten de Turgut adında bir çocukları oldu. Turgut Uyar, 22 Ağustos 1985 senesinde İstanbul’da vefat etti.

Edebiyat Alanında Yaptığı Çalışmalar

Turgut Uyar, ilk şiiri olan Yad eserini Yedigün dergisinde okuyucuları ile buluşturdu. Bir sonraki sene ise Kaynak dergisinin düzenlediği bir şiir yarışmasında ikincilik ödülüne layık görüldü. Yarışma sonrası Seçici kurulda yer alan Nurullah Ataç, birincilik adayının aslında Uyar olduğunu ve ileride çok iyi bir şair olacağını belirtti. Bu sözlerinin ardından pek çok edebi kişilik ve okur, Turgut Uyar’ın çıkardığı eserleri takip etmeye ve onu değerlendirmeye başladı.

İlk şiir kitabı olan Arz-ı Hâl, Kaynak Yayınları tarafından yayımlandı.  Kitabın ilk adı Arz-ı Hâl ve Akşam Üzeri Türküsü olarak belirtilmektedir. Kitabın içinde yer alan Akşam Üzeri Türküsü, söz konusu yarışmada üçüncü olan Çetin Tezcan’ın şiiridir. Bu şekilde olmasının sebebi ise, Kaynak yayınlarının yarışmasında ilk üçe giren şairlerin yapıtlarını tek bir kitapta toplayarak yayımlamasından kaynaklıdır.

Uyar, ikinci şiir kitabı olan Türkiyem’i, Nurullah Ataç’ın önsözüyle beraber bastırdı.  Kitap, edebiyat tarihinde önemli kişilikleri bünyesinde barındırmış ve barındırmaya da devam eden Varlık Dergisinde yerini bulmuştur. Turgut Uyar, bu döneme kadar verdiği eserlerde genellikle Orhan Veli’den etkilendiğini belirtmiştir. Sonraki dönemlerde ise daha çok Sezai Karakoç, Ece Ayhan ve Edip Cansever gibi önemli şairlerin şiir hakkındaki düşüncelerini benimsemiş ve onların da yer aldığı ikinci yeni şiirine katılım göstermiştir. Bu dönemde kaleme aldığı eserleri ve yeni modern üslubu ile yeni nesil şairlerin ustalarından biri haline geldi.

Yazdığı her eseri sonrasında kendini daha da geliştiren ve kalemini güçlendirmeye başlayan Turgut Uyar, şairlik hayatı boyunca çok fazla yapıt ortaya koymamış olsa da yazdığı tüm şiirleri değer gördü. Ayrıca yazdığı şiirleri İngilizce, Fransızca ve Sırpçaya çevrildi. Bu sayede uluslararası alanda da eserleri okunmaya başladı. Aynı zamanda Yeditepe, Dost ve Değişim gibi dergilerde de eserlerini yayımlamaya devam etti.

Ödülleri

Pek çok şiire imzasını atan ünlü şairimiz Turgut Uyar, eserleriyle de birçok ödüle layık görülmüştür. Şairlik hayatında kazanmış olduğu ödülleri aşağıda sıralanmıştır.

  • Tütünler Islak isimli kitabı ile 1963 Yeditepe Şiir Armağanı ödülünü aldı.
  • Kayayı Delen İncir yapıtı ile birlikte 1983 yılı Behçet Necatigil Şiir Ödülünü kazandı.
  • Son yazdığı şiirlerinin de eklendiği, tüm şiirlerini toplayan Büyük Saat kitabı ile 1984 yılı Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülünün sahibi oldu.

Eserleri

Şiir Kitapları:

  • Arz-ı Hâl
  • Divan Toplandılar
  • Dünyanın En Güzel Arabistanı
  • Kayayı Delen İncir
  • Tütünler Islak
  • Büyük Saat (Bütün şiirleri).

İncelemesi:

  • Bir Şiirden

Eleştirisi:

  • Sonsuz ve Öbürü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir