Genel

Kalenderi Germiyani

6 Temmuz 2020

Kalenderi Germiyani 16. Yüzyılda yaşamış olan önemli halk şairlerinden birisidir. Doğum tarihi net olarak bilinmemekle birlikte 1500’lü yılların başında doğduğu tahmin edilir. Kütahya doğumlu olan ozan ilk eğitimini bu şehirde aldıktan sonra İstanbul’a giderek medresede eğitim gördü. Sonrasında ise çeşitli yerlerde müderrislik ve kadılık görevlerinde bulundu. Osmanlı Devleti’nde Balçık Kadısı görevini sürdürürken hayatını kaybetmiştir. Kabri Bursa’nın Pınarbaşı Mezarlığında bulunur.

Kadılık Dönemi

İstanbul’da eğitim aldıktan sonra çeşitli yerlere kadı olarak atandı. Buralarda gördükleri ve yaşadıklarından etkilenerek şiirler yazdı. Küçüklüğünden bu yana şiire karşı ilgisi bulunan şair oldukça zeki ve kabiliyeti yüksekti. Günümüzde hakkında çok fazla bilgi bilinmemekle birlikte bazı eserleri kalmıştır. Balçık Kadısı görevini sürdürürken akli dengesini kaybetmiştir.

Daha sonra ise kısa süre içerisinde vefat etmiştir. Kalenderi Germiyani hakkında en önemli araştırma İsmail Hakkı Uzunçarşılı tarafından yapılmıştır. Uzunçarşılı Kütahya Şehrini ele aldığı kitabında Kalenderi Germiyani’ ye de yer vererek şehrin önemli şairlerinden birisi olduğunu belirtmiştir.

Kalenderînin Örnek Şiirleri

Şair devrinden etkilenerek Divan edebiyatının önemli şairlerinden birisi olmuştur. Yazdığı beyitlerde Arapça ve Farsça kelimelere yer verse de sade ve yalın denilebilecek bir dil kullanmayı tercih etmiştir. Yazdığı beyitlerden bazıları şunlardır;

  • Gülini kokmayim dehrin ruhunsuz bağı dünyada

Haram olsun lebinsiz nuş edersem bir kadeh bade

  • Mushafı haddini ol meh bir gez

Aşıkı zare öpmeğe vermez

  • Ruhın vasfında hep rengin edalar iltizam olsun

Lebinde her ne söz kim söylenür ruhı kelam olsun

Kalenderi Germiyani ismi şairin doğduğu ve bir dönem yaşadığı şehir olan Kütahya’dan gelir. Osmanlı Devleti döneminde Germiyan ismi Kütahya ve çevresi için kullanılan bir tabirdir. Şairin yaşadığı devir olan 16. Yüzyıl Osmanlı’da çöküşün başladığı devirler olsa da henüz bu durum halka tam olarak yansımamıştı. Bu nedenle rahat bir dönemde yaşadığı söylenebilir. Şairlerin rahat bir dönemde yaşaması verdiği eserler açısından önemlidir. Germiyani aşk, gibi mistik temalara şiirlerinde çokça yer vermiştir. Şairin doğumu bilinmemesine rağmen 1591 yılında vefat ettiğine dair kaynaklarda bilgiler yer almaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir