Genel

Haşmet Kimdir? Haşmet’in Biyografisi

26 Ağustos 2020

Haşmet olarak tanınan şairin diğer bir mahlası ise, Haşmet bin Abbas’dır. Haşmet, Osmanlı divan şairlerinden biri olarak karşımıza çıkar. Dönemindeki eserleri ile latifeleri, hicivleri ile tanınan bir şairdir diyebiliriz. Döneminin ünlü şairi ve devlet adamı Koca Ragıp Paşa’nın himayesinde yetişti. Şair Haşmet, Ragıp Paşa ve Fıtnat Hanım ile yakın bir dostluk kurduğu söylenir. Şiirleri ile olduğu gibi, bu üçlünün arasındaki şakalaşmalar da günümüze kadar eserleri aracılığı ile yansır. 18. yüzyılda İstanbul’da dünyaya gelen Haşmet’in doğum yılı tam olarak net değildir. Her ne kadar Haşmet’in doğum tarihi net olarak bilinmese de, bazı kaynaklara göre 1720 yılı ve 1730 yılları arasında doğmuş olduğu söylenir. Gerçek adı Mehmet olan şair, Abbas Efendinin oğludur.

Haşmet yani gerçek adıyla Mehmet, ilköğrenimini babasından aldı ve medrese öğrenimi görerek, müderrislik yaptı. Henüz çok genç sayılacak yaşta, Koca Ragıp Paşa’nın himayesini kazanarak, kariyerinde ilerlemiştir. Haşmet, Şairliğin yanı sıra aynı zamanda; ok atmada, kılıç ve tüfek kullanma konusunda da oldukça ustadır. Müderrislikte, dereceler aldı ve bu sayede ilerleme kaydetti. Haşmet’in bazı şiirleri diğer insanların hatıralarını incittiği gerekçesi ile şair İstinye’ye babasının yalısına sürüldü.

İlerleyen dönemlerde ise 1759 yılında Bursa’ya sürüldü ve burada hayatına devam etti. Yaklaşık olarak altı yıl boyunca, Bursa’da yaşamına devam etti ve şehrin önde gelen sanatçı-bilim adamlarını etrafında toplamayı başardı. Çevresi genişleşmeye başlayan Haşmet, bu zamanlarda oldukça yakın arkadaş olduğu imamzate Sait efendi tarafından Haşmet’in şiirleri toplandı ve düzenlendi.

Hayatı sürgünler ile devam eden Haşmet, Bursa’dan sonra, İzmir’e ve oradan da Rodos’a sürüldü.  1768’de yılında sürgündeyken, Rodos’ta hayatını kaybetti. Mezarı ise Rodos şehrinde bulunan Murad Reis Türbesi etrafında olduğu bilinir.

Haşmet Eserleri

Haşmet’in eserleri, beyit sayısı üç bini bulan bir Divan’a sahiptir. Ünlü şair ve yazarın Divanında bulunan tüm eserleri; Haşmet’in Bursa’ya sürüldüğü zamanlar arkadaşı tarafından düzenlenen eserlerdir. Sened-i Şuara adlı eseri ise Koca Ragıp Paşa adına yazılmış bir eserdir. Şiirin faziletlerini anlatan bir eserdir. Haşmet’in , bu eserde Arap dili ve edebiyatı ile aynı zamanda, dini ilimler konusundaki bilgilerini ve sanat gücünü ortaya serdiği görülür.

Hayatı sürgün ile devam eden şair Haşmet’in en önemli yapıtı Sur – Name isimli mensur – yazım türündeki eseridir. Bu eseri, III. Mustafa’nın kızı Hibetulah ‘ın doğumunu kutlamak amacıyla; Koca Ragıp Paşa’nın isteği üzerine kaleme aldığı belirtilir.

III. Mustafa’dan önceki iki padişah, I. Mahmut ve 3. Osman’ın çocukları olmadığı için; Mustafa’nın 1759 yılında doğan kızı Hibetullah adına, çağının birçok şairi, tarihler düşmüş ve kutlama manzumeleri yazdı.

Kızı için duyduğu sevinçleri ve eğlenceleri Sur-Name isimli yapıtında bir hayli canlı şekilde yazmıştır. Canlı bir dil ile yazılan eser içerisinde yer alan olaylar silsilesi günlerle değil; eğlencelere göre ayrılmıştır. Bu sebeple de eser, yazılış ve tertip itibarıyla diğer Sur-nâme eserlerinden ayrılır. Haşmet’in dört eseri de, Haşmet Külliyatı adıyla 1994 yılında yayımlandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir