Genel

Aşık Çelebi Kimdir? Aşık Çelebi’nin Biyografisi

4 Mayıs 2020

Aşık Çelebi, 1520 yılı Prizren, Kosova doğumlu şair ve bilimcidir. Asıl adı Pir Mehmed’dir. Eğitimini İstanbul’da alan Aşık Çelebi, Kanuni döneminin Taşköprülüzade Ebussuud Efendi ve Fenerizade Muhittin Efendi gibi ünlü bilim adamlarından ders aldı. Gençliğinden itibaren şiirle hep yakından ilgiliydi. İstanbul’un ünlü şairlerinden olan Taşlıcalı Yahya, Hayali ve Zati gibi şairler ile arkadaşlık yaptı. Aşık Çelebi, aynı zamanda dedesi Müyyedzade  ve babasının arkadaşları sayesinde oldukça çok çevre edinme fırsatını yakalamıştır. Hayatı boyunca; Bursa’da Emir Sultan Vakıfları mütevellisi olarak, İstanbul’da Ebussuud Efendi’nin Fetva katibi olarak çalıştı. Silivri’de ve Üsküp’te de kadı olarak çalıştı. Bursa’da çalıştığı dönem sırasında veba hastalığına yakalanan şair, belli bir süre sonra bu hastalıktan kurtulmayı başardı. 1572 yılında ise Moskova’da yaşamını yitirdi.

Şairliği

Gençliğinden itibaren şiirler yazmaya başlayan Aşık Çelebi, tüm şiirlerini Divan’ında topladı. Aşık Çelebi’nin en çok dikkat çeken eseri ise; Maşairüş şuara isimli eseridir.. Aynı zamanda dönemindeki önemli pek çok Arapça kitabı da Türkçeye çevirmiştir. Şehrengiz Adında Bursalı güzelleri tanımlayan tezkiresi de vardır. Tezkirede alfabetik bir şekilde 16. Yüzyıl şairlerini tanıtmış ve tanıttığı şairlerin şiirlerinden örnekler vermiştir. Tezkiresinin mukaddime kısmında şiir hakkındaki düşüncelerini açıklayan Aşık Çelebi,  bu kısımda Allah’ın sıfatlarından olan Kelam’ın üzerinde durur. Kitapta nazım ve nesir arasındaki farklılıkları ortaya koymuştur. Kafiye hakkında o döneme kadar söylenmiş olan İslam Bilginlerinin düşüncelerine de yer verir. Aynı zamanda Aristo’nun kafiye hakkında olan düşüncelerini de bu eserinde eleştirir. Şair bir çok konudaki görüşünü ve edebi kişiliğini bu eserde gözler önüne sermiştir.

Diğer tezkire yazarlarına göre daha farklı bir yol izleyen Aşık Çelebi, şiir ve musiki arasındaki ilişkiyi de yorumlar. Tezkirenin yazma nüshası ise Fatih Millet Kütüphanesinde yer alır.

Eserleri

  1. Divan,
  2. Şehrengiz-i Bursa,
  3. Zigetvarnâme (Kanuni’nin Zigetvar seferini anlatan manzum eseri),
  4. Mecmua-i Sukûk (mahkeme ilamları),
  5. Zeyl-i Şakayık,
  6. Meşâ’irü’ş-Şuarâ

Çevirileri

  1. Ravzatü’ş-Şühedâ (Hüseyin Vaiz’in, Farsçadan),
  2.  Et-Tıbrü’lMeşbûk (Gazzali’den),
  3.  Es-Siyâsetü’ş-Şer’iyye fî Islâh-ı Raiyye (İbnTeymiyye’den),
  4. Şakayıku’nNu’maniyye (biyografiler kitabı, hocası Taşköprülüzâde’den).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir